Jak czytać wynik komputerowego badania stóp?

Na czym polega komputerowe badanie stóp?

Badanie wykonuje się na platformie zawierającej dużą liczbę czujników nacisku. Kiedy pacjent stanie na urządzeniu albo przejdzie po jego powierzchni, czujniki rejestrują wartości nacisku występujące w kolejnych obszarach stopy.

System komputerowy przetwarza dane i przedstawia je między innymi w postaci:

• kolorowej mapy nacisku,
• procentowego podziału obciążenia,
• wartości maksymalnego nacisku,
• powierzchni kontaktu,
• czasu kontaktu stopy z podłożem,
• wykresów nacisku w czasie,
• toru przemieszczania środka nacisku,
• porównania prawej i lewej stopy.

Zakres informacji zależy od rodzaju platformy, zastosowanego oprogramowania i sposobu przeprowadzenia badania. Nie każde urządzenie prezentuje dokładnie te same parametry. Różne systemy mogą również wykorzystywać odmienne skale, rozdzielczość czujników i algorytmy dzielenia stopy na obszary. Z tego względu wyników pochodzących z różnych urządzeń nie należy porównywać wyłącznie na podstawie pojedynczych wartości liczbowych.

Na stronie pracowni przy ul. Kapelanka 13A w Krakowie badanie opisano jako analizę wykonywaną zarówno podczas stania, jak i chodu. Wynik może być zapisany i wykorzystany później do porównania rozkładu nacisku, między innymi podczas kontroli wkładek ortopedycznych.

Analiza statyczna i dynamiczna – czym się różnią?

Jednym z pierwszych elementów wyniku jest określenie, czy pomiar został wykonany statycznie, czy dynamicznie.

Analiza statyczna stóp

Badanie statyczne wykonuje się podczas spokojnego stania na platformie. Pacjent powinien przyjąć naturalną pozycję i patrzeć przed siebie, nie próbując świadomie „poprawiać” ustawienia stóp.

Analiza statyczna może pokazać:

• podział masy ciała między prawą i lewą stopę,
• podział obciążenia między przodostopie i tyłostopie,
• powierzchnię kontaktu obu stóp,
• obszary większego i mniejszego nacisku,
• położenie środka nacisku,
• sposób utrzymywania równowagi.

Wynik statyczny informuje o sposobie obciążania stóp w konkretnej pozycji i konkretnym momencie. Nie pokazuje jednak pełnego zachowania stopy podczas wykonywania kroku.

Pacjent może stać względnie symetrycznie, a podczas chodzenia wyraźnie skracać obciążenie jednej kończyny. Może również mieć szeroki kontakt śródstopia z platformą w staniu, ale prawidłowo usztywniać stopę podczas wybicia.

Dlatego wynik statyczny jest tylko jedną częścią badania.

Analiza dynamiczna stóp

Badanie dynamiczne rejestruje naciski podczas przejścia po platformie. System zapisuje kolejne momenty kontaktu stopy z podłożem – od zetknięcia pięty, przez obciążenie śródstopia i przodostopia, aż do wybicia z palców.

Analiza dynamiczna może pokazać:

• miejsce pierwszego kontaktu z podłożem,
• sposób obciążania pięty,
• kolejność przetaczania stopy,
• czas kontaktu poszczególnych obszarów,
• moment uniesienia pięty,
• obciążenie głów kości śródstopia,
• udział palucha w wybiciu,
• tor środka nacisku,
• asymetrię między kończynami.

Dynamiczna pedobarografia pozwala obserwować rozkład nacisku w czasie, dlatego może ujawnić kompensacje niewidoczne podczas spokojnego stania.

Jeżeli dolegliwości pojawiają się podczas chodzenia, biegania albo długiego stania, wynik dynamiczny bywa szczególnie wartościowy. Nie należy jednak traktować analizy zwykłego chodu jako pełnego odpowiednika analizy biegu. Bieganie wiąże się z inną prędkością, krótszym czasem kontaktu i większymi siłami.

Co oznaczają kolory na mapie nacisku?

Mapa nacisku przedstawia wartości zarejestrowane przez poszczególne czujniki. Najczęściej stosowana jest skala przechodząca od chłodniejszych do cieplejszych kolorów.

W typowym układzie:

• kolor niebieski oznacza niższy nacisk,
• zielony – nacisk umiarkowany,
• żółty i pomarańczowy – nacisk wyższy,
• czerwony – najwyższy nacisk w danym pomiarze.

Dokładne przypisanie wartości do kolorów zależy od zastosowanego systemu.

Najważniejsza zasada brzmi: czerwony kolor nie jest automatycznie oznaką choroby.

Podczas prawidłowego chodu niektóre miejsca naturalnie przenoszą większe obciążenia. Wysokie wartości mogą pojawić się między innymi pod piętą, głowami kości śródstopia i paluchem. Ich znaczenie zależy od:

• wartości nacisku,
• powierzchni czerwonego pola,
• czasu jego utrzymywania,
• fazy kroku,
• porównania z drugą stopą,
• występowania bólu lub zmian skórnych.

Niewielki czerwony obszar występujący przez bardzo krótki moment może oznaczać coś innego niż rozległe podwyższone obciążenie utrzymujące się przez dużą część kroku.

Nie należy również zakładać, że niebieskie miejsce jest zawsze „dobre”. Bardzo niski nacisk może oznaczać odciążanie bolesnego obszaru, brak prawidłowego kontaktu palucha albo unikanie jednej części stopy.

Czy więcej czerwonego oznacza poważniejszy problem?

Nie. Wielkość i intensywność czerwonego pola nie mogą być oceniane w oderwaniu od pozostałych danych.

Mapa może automatycznie dopasowywać kolory do najwyższej wartości zarejestrowanej u danego pacjenta. Oznacza to, że najwyższe pole zostanie oznaczone jako czerwone nawet wtedy, gdy jego bezwzględna wartość nie jest szczególnie duża.

W innym systemie skala może być stała. Dwie wizualnie podobne mapy pochodzące z różnych urządzeń nie muszą więc przedstawiać takich samych wartości.

Kolorowa mapa jest przede wszystkim narzędziem ułatwiającym szybkie zauważenie różnic. Pełna interpretacja wymaga odczytania liczb i uwzględnienia warunków pomiaru.

Jak odczytać podział obciążenia prawej i lewej stopy?

W badaniu statycznym często pojawia się informacja, jaki procent masy ciała przypada na każdą kończynę.

Wynik może przykładowo wskazywać:

• prawa stopa – 52%,
• lewa stopa – 48%.

Niewielka różnica nie musi oznaczać nieprawidłowości. Człowiek nie stoi przez cały czas idealnie symetrycznie. Przenosi ciężar ciała, delikatnie kołysze się i może zmieniać pozycję pod wpływem zmęczenia albo sposobu ustawienia podczas badania.

Większa asymetria może być związana między innymi z:

• bólem jednej kończyny,
• urazem,
• ograniczeniem ruchomości,
• nierównością długości kończyn,
• zmianami pooperacyjnymi,
• utrwalonym nawykiem stania,
• zaburzeniem równowagi,
• niepewnością podczas obciążania nogi.

Nie można jednak określić przyczyny wyłącznie na podstawie wartości procentowej.

Jeżeli pacjent obciąża jedną stopę w 60%, a drugą w 40%, należy sprawdzić, czy wynik się powtarza, czy towarzyszy mu ból oraz jak wygląda obciążenie podczas chodu. Trzeba również ocenić ustawienie miednicy, kolan i tułowia.

Pojedynczy pomiar może zostać zaburzony, gdy pacjent poruszy się, spojrzy w dół, poprawi pozycję lub świadomie spróbuje stanąć „równo”.

Jak interpretować podział na przodostopie i tyłostopie?

Niektóre systemy pokazują, jaka część obciążenia przypada na:

• przodostopie, czyli przednią część stopy,
• tyłostopie, czyli przede wszystkim piętę.

Wynik może być przedstawiony osobno dla obu kończyn.

Większe obciążenie przodostopia może występować między innymi wtedy, gdy pacjent:

• pochyla ciało do przodu,
• nosi buty na obcasie,
• ma ograniczoną ruchomość stawu skokowego,
• wcześnie unosi piętę,
• odciąża bolesny tył stopy,
• ma określony nawyk postawy.

Większe obciążenie pięt może pojawiać się podczas ustawienia ciała bardziej do tyłu, ograniczonego udziału palców albo unikania bolesnego przodostopia.

Sam procentowy podział nie pozwala jednak stwierdzić, że pacjent ma „złą postawę”. W staniu duże znaczenie ma ustawienie całego ciała. Wynik należy porównać z analizą dynamiczną.

Czym jest maksymalny nacisk?

Maksymalny nacisk, często określany jako peak pressure, to najwyższa wartość zarejestrowana przez pojedynczy czujnik lub określony obszar podczas pomiaru.

Parametr pomaga wskazać miejsca, w których występuje największa koncentracja nacisku. Może to mieć znaczenie przy:

• bolesnych odciskach,
• modzelach,
• przeciążeniu przodostopia,
• bólu pięty,
• stopie cukrzycowej,
• ocenie odciążenia we wkładkach,
• porównaniu wyniku przed i po zastosowaniu zaopatrzenia.

Maksymalny nacisk jest jednym z najczęściej ocenianych parametrów podobarograficznych, ale nie opisuje całego obciążenia tkanki. Pokazuje najwyższy zarejestrowany punkt, nie uwzględniając samodzielnie czasu jego działania.

Przykładowo wysoki nacisk trwający przez bardzo krótki moment może mieć inne znaczenie niż nieco niższy nacisk utrzymujący się długo.

Czym jest średni nacisk?

Średni nacisk jest obliczany dla określonego obszaru stopy lub całego czasu kontaktu. Parametr może lepiej opisywać ogólne obciążenie większej powierzchni niż pojedynczy najwyższy punkt.

Trzeba jednak sprawdzić, w jaki sposób oprogramowanie oblicza wartość. Średnia może dotyczyć:

• wszystkich aktywnych czujników,
• konkretnego regionu stopy,
• całego kroku,
• wybranego momentu kontaktu.

Bez znajomości sposobu obliczenia liczba może być trudna do interpretacji.

Nie należy porównywać średniego nacisku z jednej platformy z wartością maksymalną uzyskaną na innym urządzeniu. Są to różne parametry.

Co oznacza całka nacisku w czasie?

Niektóre raporty zawierają parametr określany jako pressure-time integral, czyli całka nacisku w czasie.

W uproszczeniu pokazuje ona nie tylko to, jak duży był nacisk, ale także jak długo działał. Dzięki temu może lepiej opisywać łączne obciążenie danego obszaru podczas kroku.

Dwa miejsca mogą osiągać podobny maksymalny nacisk, ale jedno z nich pozostaje obciążone znacznie dłużej. Wtedy jego całka nacisku w czasie może być wyższa.

Parametr wykorzystuje się między innymi w ocenie:

• przeciążenia przodostopia,
• efektu wkładek,
• odciążenia miejsc zagrożonych zmianami skórnymi,
• różnic między sposobami chodzenia,
• długotrwałego działania obciążenia.

Maksymalny nacisk i całka nacisku w czasie dostarczają różnych informacji i powinny być analizowane łącznie, a nie traktowane jako wymienne wartości.

Co oznacza powierzchnia kontaktu stopy?

Powierzchnia kontaktu określa obszar podeszwy, który zetknął się z platformą podczas badania.

Większa powierzchnia kontaktu śródstopia może występować przy niskim łuku stopy, ale nie pozwala automatycznie rozpoznać płaskostopia wymagającego leczenia.

Na wynik wpływają między innymi:

• budowa stopy,
• elastyczność tkanek,
• masa ciała,
• ustawienie podczas pomiaru,
• obciążenie kończyny,
• ruch stopy,
• sposób podziału mapy przez oprogramowanie.

Dwie osoby mogą mieć podobną powierzchnię kontaktu, ale zupełnie inne dolegliwości i funkcję.

Wąski kontakt śródstopia może występować przy wyższym łuku. Nie oznacza jednak automatycznie, że stopa jest sztywna albo nieprawidłowa. Należy sprawdzić jej zdolność do amortyzacji i adaptacji podczas ruchu.

Czy mapa nacisku pozwala rozpoznać płaskostopie?

Mapa może wskazać, że środkowa część stopy ma szeroki kontakt z podłożem albo przenosi stosunkowo duże obciążenie. Jest to informacja, którą należy uwzględnić w badaniu, ale nie jest ona wystarczająca do samodzielnego rozpoznania płaskostopia.

Ocena powinna obejmować również:

• kształt łuku w staniu,
• zmianę łuku podczas wspięcia na palce,
• ustawienie pięty,
• ruchomość stawów,
• pracę mięśni,
• sposób chodu,
• wiek pacjenta,
• występowanie bólu.

Szczególnie u dzieci szeroki kontakt śródstopia może być związany z fizjologiczną budową i obecnością tkanki tłuszczowej. Nie każdy płaski odcisk oznacza konieczność stosowania wkładek.

Czy komputerowe badanie pokazuje pronację?

Badanie nacisku może dostarczyć informacji sugerujących określony sposób przetaczania stopy, ale nie mierzy całej pronacji jako jednego prostego parametru.

Pronacja jest ruchem zachodzącym w wielu stawach i płaszczyznach. Obejmuje między innymi ruch pięty, kości skokowej, śródstopia i łuku stopy.

Na mapie można zauważyć:

• kierunek przemieszczania nacisku,
• obciążenie przyśrodkowej części stopy,
• czas kontaktu śródstopia,
• udział palucha w wybiciu.

Nie można jednak powiedzieć, że każde czerwone pole po wewnętrznej stronie stopy oznacza nadmierną pronację.

Do pełniejszej oceny potrzebne są obserwacja pięty, nagranie chodu, testy funkcjonalne oraz badanie ruchomości. Komputerowa platforma mierzy przede wszystkim nacisk prostopadły do jej powierzchni. Nie rejestruje bezpośrednio wszystkich ruchów kości ani sił ścinających występujących pomiędzy stopą a podłożem.

Czym jest tor środka nacisku?

Na mapie dynamicznej często widoczna jest linia biegnąca od pięty w stronę palców. Przedstawia ona przemieszczanie się środka nacisku, określanego skrótem CoP, od angielskiego center of pressure.

Środek nacisku jest punktem reprezentującym wypadkowe miejsce działania siły pomiędzy stopą a podłożem. Podczas typowego kroku przemieszcza się od tylnej części stopy w stronę przodostopia i palców.

Tor może dostarczyć informacji o:

• miejscu rozpoczęcia kontaktu,
• kierunku przetaczania,
• obciążeniu przyśrodkowej i bocznej części stopy,
• udziale palucha w wybiciu,
• możliwym omijaniu bolesnego miejsca,
• asymetrii między stopami.

Jeżeli linia omija paluch i kończy się pod mniejszymi palcami, może to sugerować ograniczony udział pierwszego promienia w wybiciu. Powodem może być ból palucha, ograniczenie ruchomości, deformacja albo przyjęty sposób chodu.

Jeżeli tor szybko przechodzi na zewnętrzną część stopy, może to być związane z jej budową, sposobem obciążania lub unikaniem bólu po stronie przyśrodkowej.

Tor środka nacisku nie powinien być jednak oceniany jako „prawidłowy” albo „nieprawidłowy” wyłącznie na podstawie kształtu linii. Musi zostać zestawiony z nagraniem chodu, objawami i pozostałymi parametrami. Pedobarografia rejestruje dynamiczne przemieszczanie nacisku w kolejnych fazach kontaktu stopy z podłożem.

Co oznacza czas kontaktu stopy z podłożem?

Czas kontaktu pokazuje, jak długo stopa pozostaje na platformie podczas pojedynczego kroku.

Różnica między prawą i lewą stroną może być związana z:

• bólem,
• osłabieniem kończyny,
• ograniczoną ruchomością,
• niepewnością po urazie,
• różną długością kroku,
• utrwalonym wzorcem chodu.

Pacjent może krócej obciążać bolesną stopę i szybciej przenosić ciężar na drugą stronę. Może również wydłużać czas kontaktu kończyny, na której czuje się stabilniej.

Wartość zależy od prędkości chodzenia. Osoba idąca wolniej zwykle ma dłuższy czas kontaktu niż osoba idąca szybko. Dlatego porównanie wyników kontrolnych powinno odbywać się w możliwie podobnych warunkach.

Czy asymetria zawsze oznacza problem?

Nie każda różnica między prawą i lewą stopą jest patologiczna. Ciało człowieka nie jest idealnie symetryczne. Kończyny mogą różnić się budową, zakresem ruchu, siłą i doświadczeniami po wcześniejszych urazach.

Istotne staje się przede wszystkim to, czy asymetria:

• jest duża,
• powtarza się w kilku próbach,
• odpowiada miejscu bólu,
• wpływa na sposób poruszania,
• pojawiła się po urazie lub operacji,
• zmienia się po zastosowaniu wkładki,
• zwiększa się podczas zmęczenia.

Pojedyncza różnica nie powinna być automatycznie „wyrównywana” za pomocą mocnej korekcji. Czasami organizm wykorzystuje asymetrię jako skuteczną adaptację do budowy lub przebytego leczenia.

Celem nie zawsze jest uzyskanie dwóch identycznych map. Ważniejsze jest zmniejszenie bólu, poprawa funkcji i bardziej równomierne przenoszenie obciążeń tam, gdzie jest to potrzebne.

Dlaczego trzeba wykonać kilka przejść po platformie?

Pojedynczy krok może nie odzwierciedlać naturalnego sposobu chodzenia. Pacjent może:

• celować stopą w platformę,
• skrócić krok,
• zwolnić,
• spojrzeć w dół,
• postawić stopę nienaturalnie,
• zmienić rytm.

Zjawisko świadomego „trafiania” w platformę może wpływać na wynik. Z tego powodu badanie dynamiczne powinno obejmować kilka prób, a specjalista powinien wybierać kroki wykonane w możliwie naturalny sposób. Ograniczenia platform podłogowych obejmują między innymi konieczność prawidłowego kontaktu z urządzeniem i ryzyko zmiany kroku podczas celowania.

Powtarzalność pomiarów jest ważna również dlatego, że każdy krok nieznacznie różni się od poprzedniego. Wnioski powinny opierać się na wzorcu, który pojawia się regularnie, a nie na jednym nietypowym odbiciu.

Co może zaburzyć wynik komputerowego badania stóp?

Na pomiar mogą wpływać:

• prędkość chodzenia,
• długość kroku,
• zmęczenie,
• patrzenie na platformę,
• ustawienie początkowe,
• ból w dniu badania,
• niedawny uraz,
• świadome poprawianie postawy,
• wilgotność skóry,
• kalibracja urządzenia,
• rodzaj zastosowanych czujników,
• sposób podziału stopy na regiony.

Wyniki mogą różnić się między systemami pomiarowymi. W badaniach zwraca się uwagę, że urządzenia różnych producentów nie zawsze dają bezpośrednio porównywalne wartości, dlatego kontrole najlepiej wykonywać w podobnych warunkach i na tym samym systemie.

Nie oznacza to, że badanie jest niewiarygodne. Oznacza natomiast, że wymaga standaryzacji i profesjonalnej interpretacji.

Czego nie pokazuje komputerowe badanie stóp?

Platforma naciskowa nie pokazuje bezpośrednio:

• stanu więzadeł,
• uszkodzenia ścięgna,
• stopnia zużycia chrząstki,
• złamania,
• stanu nerwów,
• dokładnego ustawienia kości,
• przyczyny każdego bólu,
• sił działających we wszystkich kierunkach.

Nie zastępuje:

• zdjęcia RTG,
• USG,
• rezonansu magnetycznego,
• badania neurologicznego,
• konsultacji ortopedycznej,
• badania fizjoterapeutycznego.

Jeżeli mapa pokazuje duży nacisk pod piętą, nie oznacza to automatycznie ostrogi piętowej. Jeśli widoczny jest nacisk pod drugą kością śródstopia, nie można na tej podstawie rozpoznać nerwiaka Mortona.

Badanie pokazuje jak stopa jest obciążana, ale nie zawsze odpowiada samodzielnie na pytanie, dlaczego pacjent obciąża ją właśnie w taki sposób.

Jak połączyć wynik z miejscem bólu?

Jednym z najważniejszych etapów interpretacji jest zestawienie mapy nacisku z dolegliwościami pacjenta.

Możliwe są różne sytuacje.

Ból występuje w miejscu wysokiego nacisku

Może to sugerować, że miejscowe przeciążenie podtrzymuje dolegliwości. Przykładem jest bolesny modzel znajdujący się dokładnie pod obszarem wysokiego nacisku.

Nadal trzeba jednak ustalić, dlaczego nacisk jest zwiększony.

Ból występuje w miejscu niskiego nacisku

Pacjent może odciążać bolesny obszar. Niski nacisk nie wyklucza więc problemu.

Przykładowo osoba z bólem palucha może unikać wybicia z pierwszego promienia i przenosić ciężar na zewnętrzną część przodostopia.

Wysoki nacisk występuje bez bólu

Nie każdy obszar podwyższonego nacisku powoduje dolegliwości. Tkanki mogą być dobrze przystosowane do obciążenia.

Taki wynik może jednak mieć większe znaczenie u osoby z zaburzeniem czucia, cukrzycą lub nawracającymi zmianami skórnymi.

Mapa wygląda podobnie po obu stronach, ale boli tylko jedna stopa

Źródłem bólu może być problem niewidoczny w badaniu nacisku, na przykład uszkodzenie ścięgna, stawu lub nerwu. Może też istnieć różnica w ruchomości albo sile, której mapa nie pokazuje.

Jak wykorzystuje się wynik przy wykonywaniu wkładek?

Wynik badania pomaga ustalić:

• które obszary wymagają odciążenia,
• gdzie stopa potrzebuje podparcia,
• czy występuje różnica między stronami,
• jak przebiega przetaczanie,
• czy paluch uczestniczy w wybiciu,
• czy pacjent odciąża bolesną kończynę.

Na tej podstawie można zaplanować elementy wkładki. Mogą one obejmować między innymi:

• podparcie łuku podłużnego,
• podparcie przodostopia,
• odciążenie bolesnego punktu,
• stabilizację pięty,
• amortyzację,
• korekcję dostosowaną do prawej i lewej strony.

Mapa nacisku nie powinna być jednak jedyną podstawą wykonania wkładek. Potrzebne są również:

• wywiad,
• badanie manualne,
• ocena ruchomości,
• obserwacja chodu,
• ocena obuwia,
• przymiarka,
• kontrola reakcji pacjenta.

Na stronie pracowni w Krakowie badanie statyczne i dynamiczne jest opisywane jako etap poprzedzający wykonanie indywidualnych wkładek termoplastycznych lub 3D. Przy wkładkach 3D wykonywany jest dodatkowo odcisk i skan, które służą do odwzorowania kształtu stopy.

Jak ocenić efekt wkładek na badaniu kontrolnym?

Podczas kontroli można porównać wynik przed zastosowaniem wkładek i po ich wprowadzeniu.

Nie zawsze celem jest usunięcie wszystkich czerwonych pól. Ważniejsze może być:

• zmniejszenie nacisku w bolesnym miejscu,
• zwiększenie powierzchni podparcia,
• poprawa udziału palucha,
• skrócenie czasu przeciążenia,
• zmniejszenie asymetrii,
• bardziej płynne przetaczanie,
• poprawa komfortu chodzenia.

Wynik liczbowy powinien być zestawiony z odczuciami pacjenta. Mapa może wyglądać bardziej równomiernie, ale jeżeli wkładka powoduje ból, ucisk lub niestabilność, wymaga korekty.

Możliwa jest również sytuacja odwrotna: mapa nie zmienia się spektakularnie, ale pacjent chodzi dłużej bez bólu. Poprawa funkcji jest wtedy ważniejsza niż wizualne „upiększenie” wyniku.

Technologia pomiaru nacisku może być wykorzystywana do ilościowej oceny efektów wkładek i modyfikacji obuwia.

Jak powinien wyglądać dobrze opisany wynik?

Czytelny wynik powinien zawierać nie tylko wydruk mapy, ale także wyjaśnienie najważniejszych obserwacji.

Warto, aby specjalista omówił:

• warunki wykonania pomiaru,
• różnicę między analizą statyczną i dynamiczną,
• podział obciążenia między kończyny,
• miejsca najwyższych nacisków,
• tor przetaczania stóp,
• czas kontaktu,
• widoczne asymetrie,
• związek wyniku z dolegliwościami,
• ograniczenia badania,
• zalecane dalsze postępowanie.

Pacjent powinien rozumieć, czy wynik wskazuje na potrzebę:

• zmiany obuwia,
• ćwiczeń,
• konsultacji lekarskiej,
• fizjoterapii,
• wykonania wkładek,
• kontroli po określonym czasie.

Samo otrzymanie kolorowego wydruku bez interpretacji ma ograniczoną wartość.

Jak czytać wynik badania stóp dziecka?

Wynik dziecka powinien być interpretowany z uwzględnieniem wieku i etapu rozwoju.

Stopy dzieci:

• zmieniają kształt wraz ze wzrostem,
• mogą mieć szerszy kontakt śródstopia,
• wykazują większą elastyczność,
• nie muszą być idealnie symetryczne,
• mogą prezentować fizjologiczną koślawość w określonym wieku.

Nie powinno się stosować norm dla dorosłych do oceny małego dziecka.

Najważniejsze są:

• występowanie bólu,
• sprawność podczas zabawy,
• częste potykanie się,
• asymetria,
• ograniczona ruchomość,
• szybkie męczenie się,
• wyraźnie nietypowy sposób chodzenia.

Wydruk wyglądający „płasko” nie jest samodzielnym wskazaniem do wykonania wkładek. Potrzebna jest ocena funkcjonalna i rozwojowa.

Jak czytać wynik badania biegacza?

Badanie wykonane podczas chodu może dostarczyć informacji o sposobie obciążania stóp, ale nie odtwarza pełnej mechaniki biegania.

U biegacza warto dodatkowo ocenić:

• technikę biegu,
• rodzaj lądowania,
• czas kontaktu z podłożem,
• kadencję,
• długość kroku,
• ustawienie kolana i biodra,
• używane obuwie,
• historię treningową,
• zmianę objawów wraz ze zmęczeniem.

Wynik chodu może wskazać asymetrię lub przeciążenie, które warto dalej zbadać. Nie powinien jednak służyć do automatycznego wyboru butów dla „pronatora” albo „supinatora”.

Jeżeli ból występuje wyłącznie podczas biegania, potrzebna może być analiza ruchu wykonywana przy odpowiedniej prędkości.

Czy wynik komputerowego badania stóp jest diagnozą?

Nie. Wynik jest elementem diagnostyki biomechanicznej.

Na jego podstawie można opisać:

• gdzie występuje nacisk,
• jak długo trwa,
• jak przemieszcza się obciążenie,
• czy pojawia się asymetria.

Nie można samodzielnie stwierdzić, że pacjent cierpi na określoną chorobę tylko dlatego, że na mapie znajduje się czerwone pole.

Diagnoza wymaga połączenia:

• objawów,
• badania klinicznego,
• historii urazów,
• oceny ruchomości,
• testów funkcjonalnych,
• ewentualnych badań obrazowych.

Pedobarografia jest narzędziem uzupełniającym, szczególnie przydatnym do oceny funkcji stopy pod obciążeniem i kontroli efektów zastosowanego odciążenia.

Kiedy warto wykonać komputerowe badanie stóp?

Badanie można rozważyć, gdy występują:

• nawracające bóle stóp,
• ból pięt,
• przeciążenie przodostopia,
• odciski i modzele,
• asymetria chodu,
• częste skręcenia kostki,
• ból kolan lub bioder podczas chodzenia,
• zmiana sposobu obciążania po urazie,
• trudność w doborze obuwia,
• potrzeba wykonania indywidualnych wkładek,
• kontrola stosowanego zaopatrzenia,
• dolegliwości podczas biegania,
• nierównomierne zużywanie butów.

Badanie może być szczególnie wartościowe, gdy objawy pojawiają się przede wszystkim podczas obciążenia, a standardowe badanie w siedzeniu lub leżeniu nie pokazuje pełnego problemu.

Kiedy sam wynik badania nie wystarczy?

Dodatkowa konsultacja medyczna jest wskazana, gdy występują:

• silny lub nagły ból,
• znaczny obrzęk,
• uraz,
• brak możliwości obciążenia stopy,
• rana,
• zaburzenia czucia,
• osłabienie mięśni,
• deformacja,
• zaczerwienienie i ocieplenie stawu,
• ból nocny,
• szybko narastające objawy.

W takich sytuacjach badanie nacisku może być elementem późniejszej oceny funkcji, ale nie powinno opóźniać właściwej diagnostyki.

Komputerowe badanie stóp w Krakowie

Osoby, które chcą ocenić sposób obciążania stóp, mogą skorzystać z komputerowego badania stóp i analizy chodu w Krakowie.

W pracowni przy ul. Kapelanka 13A wykonywane są:

• badanie statyczne,
• badanie dynamiczne podczas chodu,
• badanie podoskopowe,
• analiza rozkładu nacisku,
• skanowanie wykorzystywane przy wkładkach 3D,
• dobór indywidualnych wkładek ortopedycznych.

Aktualny cennik strony wymienia komputerowe badanie statyczne i dynamiczne jako odrębną usługę. Kompleksowa analiza stóp jest również częścią procesu wykonywania indywidualnych wkładek.

Lokalizacja może być dogodna między innymi dla mieszkańców Dębnik, Ruczaju, Ludwinowa, Podgórza, Łagiewnik oraz pozostałych części Krakowa.

Na wizytę warto zabrać:

• najczęściej używane obuwie,
• buty, w których występuje ból,
• obuwie sportowe,
• dotychczasowe wkładki,
• wyniki badań obrazowych,
• zalecenia lekarza lub fizjoterapeuty.

Dzięki temu wynik platformy można od razu zestawić ze sposobem zużycia butów, konstrukcją podeszwy i miejscami odczuwanego ucisku.

Najczęstsze pytania o wynik komputerowego badania stóp

Czy czerwony kolor oznacza chorobę?

Nie. Czerwony kolor zazwyczaj wskazuje miejsce najwyższego nacisku w danym pomiarze. Jego znaczenie zależy od wartości, czasu działania, powierzchni, fazy kroku i występowania bólu.

Czy niebieski kolor oznacza prawidłową stopę?

Nie zawsze. Niebieski wskazuje niższy nacisk. Może oznaczać naturalnie mniej obciążony obszar, ale również odciążanie z powodu bólu albo brak udziału określonej części stopy w chodzie.

Czy badanie pokaże płaskostopie?

Może pokazać szeroki kontakt śródstopia i sposób jego obciążania, ale rozpoznanie płaskostopia wymaga również oceny ustawienia pięty, ruchomości, pracy mięśni oraz zachowania łuku podczas ruchu.

Czy komputerowe badanie wykrywa pronację?

Może dostarczyć informacji o kierunku przetaczania i rozkładzie nacisku, ale nie mierzy całej pronacji jako pojedynczej wartości. Potrzebna jest także obserwacja ruchu stopy i kończyny.

Czy wynik 50% na każdą stopę jest idealny?

Nie istnieje obowiązek uzyskania dokładnego podziału 50/50. Niewielkie różnice są naturalne. Większa asymetria wymaga interpretacji w połączeniu z objawami i wynikiem dynamicznym.

Czy 60% obciążenia jednej stopy to dużo?

Może być istotną asymetrią, ale trzeba sprawdzić powtarzalność pomiaru oraz przyczynę. Pacjent mógł chwilowo przenieść ciężar albo świadomie zmienić pozycję.

Co oznacza linia biegnąca przez środek stopy?

Najczęściej jest to tor środka nacisku. Pokazuje, jak obciążenie przemieszcza się od początku kontaktu do wybicia.

Czy linia powinna kończyć się pod paluchem?

Paluch często odgrywa ważną rolę w końcowej fazie kroku. Linia omijająca go może wskazywać na zmianę sposobu wybicia, ale wymaga oceny ruchomości, bólu i całego chodu.

Czy badanie wykryje ostrogę piętową?

Nie. Platforma może pokazać sposób obciążania pięty, ale nie obrazuje narośli kostnej. Ostrogę ocenia się za pomocą zdjęcia RTG, a przyczynę bólu ustala na podstawie pełnego badania.

Czy badanie pokaże nerwiaka Mortona?

Nie potwierdzi obecności zmiany w nerwie. Może wskazać przeciążenie przodostopia, które zostanie uwzględnione w dalszej diagnostyce.

Czy badanie komputerowe zastępuje RTG?

Nie. RTG pokazuje przede wszystkim kości i ustawienie stawów. Platforma pokazuje rozkład nacisku podczas obciążenia. Są to różne badania.

Czy wynik można porównać z badaniem wykonanym w innym gabinecie?

Należy zachować ostrożność. Różne platformy mogą mieć odmienne czujniki, skale i oprogramowanie. Najbardziej wiarygodne porównanie wykonuje się na tym samym urządzeniu i w podobnych warunkach.

Czy trzeba wykonać kilka kroków?

Tak. Pojedynczy krok może być przypadkowy lub zmieniony przez próbę trafienia stopą w platformę. Kilka prawidłowych przejść zwiększa wiarygodność obserwowanego wzorca.

Czy przed badaniem można chodzić normalnie?

Najczęściej nie ma potrzeby specjalnego przygotowania. Należy poinformować specjalistę o bólu, urazach, używanych wkładkach i przyjmowanych lekach. Warto zabrać obuwie używane na co dzień.

Czy badanie wykonuje się boso?

Platformowe badanie nacisku zwykle wykonuje się boso. Istnieją również systemy wkładek pomiarowych umieszczanych wewnątrz obuwia. Obie metody dostarczają częściowo innych informacji.

Czy można wykonać badanie we własnych butach?

Standardową platformę przechodzi się najczęściej boso. Ocena w obuwiu wymaga innego systemu, na przykład wkładek z czujnikami. Niezależnie od metody warto przynieść własne buty do oględzin.

Czy komputerowe badanie stóp boli?

Nie. Badanie jest nieinwazyjne. Pacjent stoi lub przechodzi po platformie. Wyjątkiem może być sytuacja, gdy samo chodzenie jest bolesne z powodu istniejącej dolegliwości.

Czy badanie jest odpowiednie dla dzieci?

Może być wykonywane u dzieci, ale wynik musi być interpretowany z uwzględnieniem wieku i etapu rozwoju. Nie należy stosować norm dla dorosłych do oceny małego dziecka.

Czy badanie zawsze kończy się wykonaniem wkładek?

Nie. Wynik może wskazać, że potrzebne są ćwiczenia, zmiana obuwia, fizjoterapia albo konsultacja lekarska. Wkładki wykonuje się wtedy, gdy istnieją uzasadnione wskazania.

Czy po wykonaniu wkładek trzeba powtórzyć badanie?

Kontrola może być pomocna, szczególnie gdy wkładki mają odciążyć określony obszar lub zmienić sposób obciążania. Należy również ocenić komfort i reakcję pacjenta.

Czy najbardziej równomierna mapa jest najlepsza?

Nie zawsze. Stopa nie powinna obciążać wszystkich miejsc jednakowo. Pięta, przodostopie i paluch pełnią różne funkcje w kolejnych fazach kroku. Celem nie jest uzyskanie jednolitego koloru na całej powierzchni.

Komputerowe badanie stóp pokazuje, jak nacisk rozkłada się pod stopami podczas stania i chodzenia. Wynik może obejmować kolorowe mapy, wartości maksymalnego i średniego nacisku, powierzchnię kontaktu, czas obciążenia oraz tor przemieszczania środka nacisku.

Kolory pomagają szybko zauważyć obszary większego i mniejszego obciążenia, ale nie są samodzielną diagnozą. Czerwone pole nie musi oznaczać choroby, podobnie jak niebieskie pole nie zawsze oznacza prawidłową pracę stopy.

Przy interpretacji należy zwrócić uwagę na:

• powtarzalność wyniku,
• różnice między stopami,
• czas utrzymywania nacisku,
• sposób przetaczania,
• udział pięty, przodostopia i palucha,
• występujące objawy,
• ruchomość stawów,
• historię urazów,
• używane obuwie.

Badanie statyczne pokazuje sposób obciążania w staniu, natomiast analiza dynamiczna ujawnia, jak nacisk zmienia się w kolejnych fazach kroku. Wyniki obu pomiarów mogą się różnić i nie powinny być stosowane zamiennie.

Platforma nie pokazuje bezpośrednio stanu kości, chrząstki, więzadeł, ścięgien ani nerwów. Nie zastępuje RTG, USG, rezonansu ani badania specjalisty. Jest narzędziem uzupełniającym, które pomaga zrozumieć funkcję stóp pod obciążeniem.

Wynik może być wykorzystany podczas projektowania indywidualnych wkładek ortopedycznych oraz późniejszej kontroli ich działania. Celem nie jest jednak stworzenie idealnie symetrycznej i jednokolorowej mapy, lecz poprawa funkcji, ograniczenie przeciążenia i zmniejszenie dolegliwości.

Osoby poszukujące komputerowego badania stóp lub analizy chodu w Krakowie mogą zgłosić się do pracowni przy ul. Kapelanka 13A. Badanie statyczne i dynamiczne pozwala ocenić sposób obciążania obu stóp, a wynik może zostać wykorzystany przy planowaniu indywidualnych wkładek termoplastycznych lub 3D.